
🩺 چرا کراتینین بالا میرود؟ علل، علائم و راههای کاهش آن
در این مقاله از آزمایشگاه کیمیا به تمام دلایل افزایش کراتینین، علائم هشداردهنده، عوامل خطر و راههای کاهش آن میپردازیم.
🔹 کراتینین چیست و چرا مهم است؟
کراتینین مادهای است که بر اثر سوختوساز و تخریب طبیعی عضلات در بدن ساخته شده و توسط کلیهها دفع میشود.
بنابراین هرگونه افزایش در سطح کراتینین میتواند نشاندهنده مشکل در **کلیه، عضله یا مصرف داروها و مکملها** باشد.
– مقدار طبیعی در مردان: **0.7 تا 1.3**
– مقدار طبیعی در زنان: **0.6 تا 1.1**
—
🔹 مهمترین علل بالا رفتن کراتینین
1. بیماریها و آسیبهای کلیوی
شایعترین علت افزایش کراتینین، کاهش عملکرد کلیههاست.
- نارسایی حاد یا مزمن کلیه
- گلومرولونفریت (التهاب گلومرولها)
- پیلونفریت (عفونت کلیه)
- آسیب کلیوی ناشی از دیابت و فشار خون
- کاهش ناگهانی خونرسانی به کلیهها
2. کمآبی شدید بدن (دهیدراتاسیون)
کمبود آب باعث کاهش جریان خون به کلیهها شده و دفع کراتینین را مختل میکند.
- تعریق شدید
- اسهال یا استفراغ طولانی
- مصرف ناکافی مایعات
3. مصرف زیاد پروتئین و گوشت
رژیمهای پروتئینی، استیک، جگر و مکملهای ورزشی میتوانند سطح کراتینین را بالا ببرند.
4. فعالیت بدنی سنگین
ورزش شدید باعث تجزیه زیاد عضلات و تولید بیشتر کراتینین میشود.
5. مصرف داروها و مکملها
برخی داروها میتوانند باعث بالا رفتن واقعی یا کاذب کراتینین شوند:
- داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن، ناپروکسن
- آنتیبیوتیکها: وانکومایسین، جنتامایسین
- مهارکنندههای ACE و ARB
- مکملهای بدنسازی: کراتین، پروتئین وی
6. انسداد مسیر ادراری
وقتی مسیر خروج ادرار مسدود شود، دفع کراتینین مختل شده و مقدار آن بالا میرود.
- سنگ کلیه
- بزرگ شدن پروستات
- تومورها یا تنگی مجاری ادراری
7. بیماریهای عضلانی
هرگونه آسیب شدید یا التهاب عضلانی میتواند تولید کراتینین را افزایش دهد.
- رابدومیولیز
- میوپاتیها
- آسیبهای شدید ورزشی
8. بارداری
در برخی زنان باردار (خصوصاً با فشار خون بالا) کراتینین افزایش پیدا میکند که ممکن است نشانه پرهاکلامپسی باشد.
🔹 علائم بالا بودن کراتینین
اگر علت افزایش کراتینین مشکلات کلیوی باشد، معمولاً علائم زیر دیده میشود:
- ورم پاها و صورت
- کاهش حجم ادرار
- تیره شدن رنگ ادرار
- تهوع، بیاشتهایی
- خستگی و ضعف شدید
- فشار خون بالا
🔹 چگونه کراتینین را کاهش دهیم؟ (توصیههای کاربردی)
- افزایش مصرف مایعات (حداقل ۸ لیوان در روز)
- کاهش مصرف گوشت قرمز و پروتئینهای سنگین
- عدم مصرف خودسرانه داروهای ضدالتهاب
- کنترل فشار خون و قند خون
- کاهش فعالیت بدنی شدید
- اجتناب از مکملهای ورزشی حاوی کراتین
—
🔹 چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر کراتینین بالاست و همراه با علائم زیر است باید سریع بررسی شود:
- ورم شدید
- کاهش یا قطع ادرار
- درد پهلو
- تهوع یا گیجی
- فشار خون بالا
💬 سوالات متداول (FAQ)
کراتینین بالا همیشه خطرناک است؟
خیر. گاهی افزایش آن موقت و بیخطر است؛ مثل کمآبی یا مصرف گوشت زیاد. اما اگر تکرار شود، نیاز به بررسی کلیوی دارد.
چه داروهایی کراتینین را بالا میبرند؟
داروهای ضدالتهاب، برخی آنتیبیوتیکها، داروهای فشار خون و مکملهای بدنسازی مهمترین عوامل دارویی هستند.
کراتینین بالا با آزمایش ادرار مشخص میشود؟
بله. آزمایشهای کراتینین خون، ادرار ۲۴ ساعته و GFR برای ارزیابی دقیق استفاده میشوند.
🎯 خدمات آزمایشگاه کیمیا در زمینه بررسی عملکرد کلیه
- 🔬 انجام آزمایش کراتینین، اوره و GFR با دقت بالا
- 🧪 امکان نمونهگیری در منزل
- 📲 ارسال آنلاین جواب + مشاوره تخصصی تفسیر آزمایش










